Đột Nhiên Thấy Mình Bỏ 70$ Để Mua Cái Template Notion... Và Đây Là Diễn Biến Tâm Lý

Trang Nguyễn
5 thg 2
6 phút đọc

Nếu bạn đang bán khoá học hoặc sản phẩm số (giống tôi), đây là những bài học tôi ước mình biết sớm hơn.

Tôi đã bỏ ra gần 3 tiếng để... dằn vặt có nên mua một sản phẩm 70$ hay không.

Tôi xem landing page 3 lượt, coi hết video hướng dẫn ở youtube, tìm promo code. Đọc lại hàng chục email cũ để phân tích chu kỳ khuyến mãi. Tất cả cho một template Second Brain trên Notion.

Cuối cùng tôi vẫn mua.

Nhưng điều thú vị không phải là quyết định mua hay không. Mà là hành trình từ "lướt qua" đến "ám ảnh" đến "móc ví" - và những gì tôi học được từ chính tâm lý mua hàng của mình.

Đó là một hệ thống Second Brain trên Notion của OLSNotion. Tôi có biết về nó, nhưng chưa bao giờ thực sự quan tâm. Cho đến khi tôi thấy nó giảm giá từ 99$ còn 55$ trong 24h.

Tôi đã không mua vì chưa bao giờ có ý định cả. Rồi 1 email khác, nhắc rằng chỉ còn 4h. Tôi click vào xem và vẫn không mua. Thế rồi, khi F5 trang, giá của nó quay về gốc.

Và từ lúc đó, một thứ kỳ lạ xảy ra: tôi bắt đầu muốn nó - muốn thật sự.

Giá bây giờ là 89$, và bỗng dưng 55$ không còn đắt nữa. Tôi bắt đầu tìm mọi cách để có nó rẻ hơn: promo code, link affiliate, bản free. Không thành công. Tôi đọc lại email cũ của họ để xem chu kỳ sale, và phát hiện họ chỉ giảm tối đa 30%, khoảng 2-3 lần một năm.

Rốt cuộc, tôi đã tìm ra một lý do "lý trí" để mua: bao nhiêu giờ mình đã tốn để tự xây dựng hệ thống Second Brain từ các hướng dẫn miễn phí? Bao nhiêu lần mình setup rồi bỏ, setup lại rồi bỏ?

Vậy là tôi mua, 70$ cho phiên bản không có game mode — chỉ giảm 12%.

5 cái bẫy tâm lý tôi đã rơi vào

Bẫy 1 & 2: Neo giá + Sợ mất mát

Khi tôi thấy giá từ 99$ giảm còn 55$, tôi cảm thấy "nếu giả sử mình mua nó thì mình tiết kiệm được 44$!" Đây gọi là Anchoring Effect - hiệu ứng neo giá. Con số đầu tiên bạn nhìn thấy sẽ trở thành "mỏ neo" cho mọi đánh giá sau đó.

Rồi tôi không kịp mua. Và một cơ chế thứ hai đá vào - Loss Aversion, hay sự ghét mất mát. Nỗi đau khi mất 100$ lớn gấp khoảng 2 lần niềm vui khi được 100$ (theo Kahneman và Tversky). Tôi không mất 44$. Nhưng cảm giác "đáng lẽ mình đã có deal đó" thì rất thật.

Neo giá tạo ra kỳ vọng, sợ mất mát khuếch đại nỗi đau khi kỳ vọng bị tước đi.

Bài học: Cho khách hàng một điểm neo - hiển thị giá trị tổng trước khi nói giá bán. Có deadline - nó là cơ chế giúp khách hàng ra quyết định thay vì trì hoãn vô thời hạn. Và nói kết thúc lúc nào thì kết thúc lúc đó. Vì chính sự nhất quán mới tạo ra cảm giác "lần này bỏ lỡ là mất thật."

Bẫy 3: Xác nhận bản sắc

Điều thuyết phục tôi mạnh nhất không phải tính năng mà là viễn cảnh "Quản lý mọi khía cạnh cuộc đời trong một hệ thống duy nhất."

Đó chính xác là phiên bản tôi tìm kiếm — một người sống có hệ thống, slow productive, kiểm soát mọi thứ gọn gàng. Khi sản phẩm phản chiếu bản sắc mà khách hàng đang hướng tới, nó không còn là giao dịch thương mại. Nó trở thành một lời cam kết với chính mình. Đây là hiệu ứng Self-Concept Attachment. Mua — nghĩa là tin vào bản thân mình.

Bài học: Tạo ra bức tranh về con người mà học viên sẽ trở thành.

Bẫy 4: Chi phí chìm của sự chú ý

Sau 3 tiếng tìm promo code, đọc review, phân tích email, tôi bắt đầu cảm thấy cái sản phẩm này thân thuộc với mình vô cùng, dù trước đó tôi chả có dự định gì với nó cả. Đây là Sunk Cost of Attention - khi năng lượng tinh thần đã bỏ ra khiến bạn muốn "thu hồi vốn" bằng cách mua hàng.

Bài học: Tạo nhiều điểm chạm có giá trị trước khi bán — một cái sales page đủ đầy, bài viết hay, video hữu ích, workshop miễn phí. Nuôi mối quan hệ bằng email trong 1 năm. Gửi bảng xem thử/dùng thử. Thời gian họ đầu tư tìm hiểu bạn sẽ tự nhiên tạo ra cam kết tâm lý.

Bẫy 5: Biện minh hợp lý hoá

Khi tôi phát hiện cái sản phẩm này chỉ giảm tối đa 30%, tôi lập tức kết luận: "Đợi sale không đáng, mua ngay hợp lý hơn." Nghe lý trí. Nhưng sự thật là: lòng tôi đã muốn mua từ trước đó. Phân tích chu kỳ sale chỉ là lý trí đi tìm bằng chứng để cảm xúc có chỗ đứng.

Đây gọi là Post-hoc Rationalization - khi kết luận đến trước, lập luận đến sau.

Dấu hiệu nhận biết: khi bạn chỉ tìm lý do để mua mà không tìm lý do để không mua với cùng mức độ nghiêm túc.

Bài học: Đầu tư kỹ phần xử lý rào cản tâm lý. Viết nội dung, FAQ kỹ. Khi họ bắt đầu quan tâm là khi họ muốn tìm lý do để mua đấy.

Sau tất cả, vì sao tôi vẫn mua?

Sau khi nhận diện hết mớ trap, tôi vẫn mua. Không phải vì nó hấp dẫn. Mà vì khi gỡ hết các lớp cảm xúc ra, bên dưới vẫn còn một nhu cầu rõ ràng: tôi đã tốn quá nhiều thời gian tự xây hệ thống từ các nguồn miễn phí, và 70$ rẻ hơn nhiều so với số giờ đã mất.

Nhưng điều khiến tôi chuyển từ "muốn mua" sang "quyết định mua" không phải giá. Là 3 điều mà OlsNotion đã làm rất đúng.

3 chiến lược bán hàng tôi học được từ người "lấy" được tiền của tôi.

Chiến lược 1: MVP rồi nâng cấp — Biến người mua sớm thành người ủng hộ trung thành

Osama (người tạo OlsNotion) chia sẻ rằng những người mua phiên bản đầu tiên chỉ trả 11$. Giờ sản phẩm đã nâng cấp lên phiên bản trị giá 99$ — và tất cả người mua cũ được cập nhật miễn phí. Anh ta viết: "Sau này các bạn nhìn lại sẽ cười với cái giá đầu tư rẻ bây giờ."

Câu đó đánh trúng tôi ở hai chỗ. Một là nó tạo cảm giác "mua sớm = lời." Hai là nó cho thấy sản phẩm đang sống, đang lớn, không phải file tĩnh bán xong rồi bỏ.

Bài học: Ra mắt phiên bản đầu tiên với giá thấp, rồi nâng cấp nội dung theo thời gian. Cho học viên cũ được hưởng bản nâng cấp miễn phí hoặc ưu đãi đặc biệt. Người mua sớm cảm thấy "được deal tốt nhất", người đang cân nhắc cảm thấy "càng đợi càng đắt."

Chiến lược 2: Quản lý giá minh bạch — Đừng sale sập sàn

Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi mua: "Lỡ tuần sau nó giảm 80% thì sao?" OlsNotion chỉ giảm tối đa 30%, khoảng 2-3 lần một năm. Chính sách giá nhất quán tạo ra sự tin tưởng — người mua biết rằng deal hôm nay là deal tốt nhất họ sẽ có.

Bài học: Đừng giảm giá bất chấp. Hãy có nguyên tắc rõ ràng và nhất quán. Khi bạn nói "giảm 30% là mức tối đa" — người mua tin bạn. Và khi họ tin, họ mua nhanh hơn vì không còn lý do để đợi.

Chiến lược 3: Nurture bằng email — Kiên nhẫn là chiến lược

OlsNotion đã gửi email cho tôi cả năm trời. Không spam. Không ép. Chỉ là chia sẻ giá trị, cập nhật sản phẩm, và thỉnh thoảng nhắc nhở. Đến khi tôi sẵn sàng, họ đã ở đó.

Bài học: Nuôi dưỡng mối quan hệ trước khi bán. Gửi email hữu ích. Chia sẻ giá trị thật. Tạo nhiều điểm chạm. Không phải ai cũng mua ngay. Nhưng khi họ sẵn sàng, bạn phải là người đầu tiên họ nghĩ đến.

Đây là bài trong chuỗi Content System — nơi tôi chia sẻ về cách xây dựng nội dung và hệ thống bán hàng cho solo expert.

Hạ Chi Writer