Lãi kép của kinh doanh chuyên môn

Khi bắt đầu kinh doanh dựa trên chuyên môn, bạn không đến với nó bằng tay trắng. Bạn đang đầu tư nhiều loại vốn: thời gian, năng lượng, và sự tập trung.

Câu hỏi là: Bạn nhận lại được gì?

Hầu hết chúng ta nhìn vào một thông tin để tính xem mình có thành công không: tiền. Khách hàng trả tiền, bạn có doanh thu. Vậy là làm tiếp được.

Nhưng đó mới chỉ là lãi đơn.

Lãi kép xảy ra khi bạn nhận ra có 4 loại tài sản đang tích lũy đồng thời và chúng nhân lên theo thời gian.

1. LÃI KHÁCH HÀNG (Audience Capital)

Đây là loại tăng trưởng dễ thấy nhất: bạn có thêm học viên, khách hàng, người theo dõi. Nhưng lãi kép không nằm ở số lượng. Nó nằm ở chất lượng mối quan hệ.

Một học viên hài lòng không chỉ quay lại. Họ giới thiệu thêm người. Họ trở thành case study. Họ trở thành đối tác. Họ trở thành người bảo chứng cho uy tín của bạn mà không cần bạn trả tiền quảng cáo.

Năm đầu tiên, bạn có 10 học viên

Năm thứ hai, 10 người đó giới thiệu thêm 15 người (nếu bạn làm tốt).

Năm thứ ba, 25 người đó tạo ra 40 người mới (nếu bạn làm tốt).

Đó là lãi kép từ khách hàng.

Câu hỏi: Bạn đang "xài" hết khách hàng sau mỗi giao dịch, hay đang xây dựng mối quan hệ để họ tiếp tục sinh lời?

Hay nói dễ hiểu hơn, bạn định “thu tiền” 1 lần hay sẽ nuôi dưỡng mối quan hệ dài lâu?

2. LÃI TỪ SẢN PHẨM (Product Capital)

Mỗi sản phẩm bạn tạo ra: một khóa học, một ebook, một workshop, một bài viết chuyên sâu là một tài sản.

Tài sản này tiếp tục làm việc (như văn của nhóm “tự do tài chính”: ngay cả khi bạn ngủ).

Lãi kép xảy ra khi sản phẩm cũ nuôi sản phẩm mới: Bạn viết 50 bài blog. Biên tập lại thành 1 ebook. Ebook đó trở thành outline cho 1 khóa học. Khóa học đó tạo ra nội dung cho 1 năm podcast. Podcast thu hút khán giả quay lại mua khóa học.

Một ý tưởng, xoay vòng qua nhiều định dạng, tạo ra giá trị nhân bội.

Hãy suy nghĩ về "atomizing" - bẻ nhỏ một nội dung lớn thành hàng chục mảnh nhỏ; và ngược lại: tổng hợp những mảnh nhỏ thành tài sản lớn hơn.

Đó là lý do bạn cần chiến lược nội dung, không chỉ cho những gì mình đăng mà cho tổng thể những gì bạn làm.

3. LÃI TỪ DANH TIẾNG (Reputation Capital)

Danh tiếng là loại tài sản vô hình nhưng có giá trị nhân bội cao nhất.

Khi bạn chưa có danh tiếng, bạn phải chứng minh năng lực cho từng khách hàng mới. Sẽ cần nhiều thời gian và năng lượng.

Khi bạn có danh tiếng, khách hàng đến đã sẵn sàng tin. Chu kỳ bán hàng ngắn lại, giá có thể cao hơn. Và khách hàng giới thiệu người khác mà không cần bạn nhờ.

Danh tiếng hoạt động như lãi kép:

Năm 1: Bạn phải gõ cửa 100 người để có 5 khách hàng.

Năm 3: 50 người gõ cửa bạn, bạn chọn 10 người phù hợp nhất.

Năm 5: Bạn không còn nhận khách mới waitlist dài 6 tháng.

(Tất nhiên, trên một giả định là bạn làm tốt).

Cùng một năng lực, nhưng danh tiếng tích lũy khiến mọi thứ dễ dàng hơn theo cấp số nhân.

Câu hỏi: Bạn đang làm việc để kiếm tiền, hay đang làm việc để xây danh tiếng - thứ sẽ kiếm tiền cho bạn về sau?

4. LÃI TỪ SỰ HIỂU BIẾT VỀ CHÍNH MÌNH (Self-Knowledge Capital)

Đây là loại lãi quan trọng nhất, và là lý do để tôi cảm thấy con đường kinh doanh chuyên môn sẽ không bao giờ… lỗ vốn.

Khi mới bắt đầu, bạn không thực sự biết mình giỏi nhất ở đâu, mình thích phục vụ ai, mình muốn sống cuộc sống như thế nào, điều gì khiến mình kiệt sức, điều gì tiếp năng lượng…

Bạn chỉ có thể biết những điều này qua trải nghiệm. Qua việc thử, sai, điều chỉnh.

Mỗi năm kinh doanh chuyên môn là một năm bạn hiểu rõ hơn về chính mình:

Năm 1: "Tôi nghĩ tôi muốn làm việc với khách hàng lớn"

Năm 2: "Hóa ra tôi thích SME hơn, họ ra quyết định nhanh hơn.

Năm 3: "Tôi không muốn làm done-for-you nữa. Tôi muốn dạy."

Năm 4: "Tôi biết chính xác ai là khách hàng lý tưởng và tôi sẽ ưu tiên trước hết cho họ."

Sự hiểu biết về chính mình tích lũy như thế này là lý do người kinh doanh 5 năm có thể ra quyết định trong 5 phút, thứ mà người mới mất 5 tuần vẫn không chắc.

Câu hỏi: Bạn có đang chủ động ghi nhận những gì mình học được về chính mình? Hay để nó trôi qua rồi quên?

TẠI SAO TÔI GHI NHẬT KÝ CHUYÊN GIA VỀ HÀNH TRÌNH KINH DOANH CHUYÊN MÔN CỦA MÌNH

Khoảng sau 6 tháng từ lúc kinh doanh chuyên môn, tôi nhận ra mình cần ghi nhật ký chuyên gia. Là một nơi tôi ghi lại:

- Mỗi ngày của tôi được dùng như thế nào, tôi đã nói chuyện với ai, đọc và làm cái gì, đúc rút được gì.

- Mỗi dự án tôi làm có điều gì xảy ra trong ngày đó, tôi đã gặp khó khăn nào và vượt qua ra sao.

- Tôi có thêm ý tưởng nào và kết quả kiểm chứng thế nào.

- Ai đã cho tôi kiến thức hôm đó, và tôi phản đối ý tưởng nào…

- Sự cố với học viên/khách hàng nào đã xảy ra, tại sao, tôi cảm thấy gì…

- Điều gì tôi làm tốt hơn so với 6 tháng trước, điều gì tôi muốn ngừng làm…

Mỗi tháng tôi đọc lại, tổng hợp và tìm mô thức.

Đây là cách tôi "thu hoạch" loại lãi thứ 4: sự hiểu biết về chính mình, là cách để tôi tìm lại tâm trí mình và cảm thấy điều đang làm có ý nghĩa.

Phần lớn quyết định quan trọng của tôi đến từ việc viết nhật ký chuyên gia.

VÀ, CHIA SẺ CUỐI CÙNG CỦA BÀI: LÃI KÉP CHỈ HOẠT ĐỘNG KHI BẠN KHÔNG RÚT VỐN SỚM KHỎI CUỘC CHƠI

Đây là phần khó nhất. Lãi kép cần thời gian. Nhưng giai đoạn đầu thường rất thử thách tinh thần.

- Doanh thu chưa có, hoặc dở khóc dở cười nhận ra mình đã tốn trăm triệu chỉ để thu lại trăm nghìn.

- Danh tiếng chưa đủ để khách tự tìm đến đồng thời với sự hành hạ của cảm giác giả mạo.

- Sản phẩm chưa đủ hoàn thiện và cảm giác áy náy vì không thực sự giúp được người khác…

- Thấy người khác "bùng nổ" nhanh hơn và tự hỏi mình còn cần phải làm gì…

Đây là lúc nhiều người rút vốn: đổi niche, đổi mô hình, quay lại làm công ty.

Và có thể họ đang rút ra ngay trước khi lãi kép bắt đầu làm việc