Tính Thống Nhất: Chìa Khóa Của Bài Viết Mạch Lạc

Bạn đã viết đơn giản. Đã xóa clutter. Đã tìm được giọng văn. Nhưng tại sao bài viết vẫn rời rạc, khó đọc? Có thể bạn thiếu Unity - tính thống nhất.

Zinsser dạy: Một bài viết tốt giống như một bản giao hưởng - mỗi phần đều hướng về cùng một điểm. Không có gì thừa, không có gì lạc nhịp.

---

Unity là gì?

Unity (tính thống nhất) là khi mọi yếu tố trong bài viết đều hướng về cùng một mục đích:

• Cùng một giọng điệu (không lúc nghiêm túc lúc hài hước)

• Cùng một thì (không lúc quá khứ lúc hiện tại)

• Cùng một đại từ (không lúc "tôi" lúc "bạn" lúc "chúng ta")

• Cùng một mục đích (không lúc dạy lúc bán hàng)

Khi thiếu unity, bài viết như xe buýt liên tục đổi hướng. Người đọc không biết họ đang đi đâu.

---

4 cấp độ của Unity

1. Unity về mục đích: Một bài viết = Một mục tiêu

Đây là lỗi phổ biến nhất: Bạn muốn nói quá nhiều thứ trong một bài.

Ví dụ thiếu unity:

"Bài này tôi sẽ dạy bạn cách viết content viral, cách xây dựng hệ thống content dài hạn, và cách SEO hiệu quả. Ngoài ra tôi cũng chia sẻ về mindset làm content creator."

Đó là 4 bài viết, không phải 1. Mỗi mục tiêu cần một bài riêng.

Quy tắc của tôi: Trước khi viết, hoàn thành câu này: "Sau khi đọc xong, người đọc sẽ _______" (chỉ điền MỘT điều)

2. Unity về đại từ: Chọn một góc nhìn

Bạn viết từ góc nhìn nào?

• Góc "tôi" - Chia sẻ kinh nghiệm cá nhân: "Tôi đã thất bại 3 lần trước khi học được..."

• Góc "bạn" - Hướng dẫn trực tiếp: "Bạn nên làm theo 3 bước sau..."

• Góc "chúng ta" - Cùng nhau khám phá: "Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu..."

Chọn một và giữ xuyên suốt. Đừng nhảy lung tung.

Lỗi thường gặp:

"Tôi nghĩ content marketing rất quan trọng. Bạn nên đầu tư vào nó. Chúng ta cùng xem 3 lý do tại sao..."

→ Một câu "tôi", một câu "bạn", một câu "chúng ta". Rối!

3. Unity về thì: Quá khứ hay hiện tại?

Khi kể chuyện, chọn một thì và giữ nó.

Sai:

"Năm 2020, tôi bắt đầu làm content. Tôi viết mỗi ngày. Giờ tôi có 10k followers và đang dạy người khác."

Đúng (chọn quá khứ):

"Năm 2020, tôi bắt đầu làm content. Tôi viết mỗi ngày. 5 năm sau, tôi đã có 10k followers và bắt đầu dạy người khác."

4. Unity về giọng điệu: Nghiêm túc hay thoải mái?

Đừng đổi giọng giữa chừng.

Lỗi phổ biến:

"Trong bối cảnh chuyển đổi số, content marketing trở nên cực kỳ quan trọng đối với doanh nghiệp. Nhưng thực ra thì 90% mấy ông làm content đều làm lung tung á."

→ Câu đầu formal, câu sau casual. Người đọc không biết nên đọc với tâm thế nào.

---

Checklist Unity trước khi đăng bài

Trước khi publish, hỏi bản thân 4 câu này:

1. Mục đích: Bài này muốn người đọc làm GÌ sau khi đọc xong? (Chỉ chọn 1 điều)

2. Đại từ: Tôi có nhảy giữa "tôi", "bạn", "chúng ta" không?

3. Thì: Tôi có nhảy giữa quá khứ và hiện tại không?

4. Giọng điệu: Tôi có đổi giọng giữa chừng không? (Lúc nghiêm túc lúc hài hước)

Nếu bất kỳ câu nào trả lời "có" → Sửa lại cho thống nhất.

---

Kết luận: Unity tạo niềm tin

Bài viết thiếu unity giống như người nói liên tục đổi giọng, đổi chủ đề. Bạn không tin được họ sẽ dẫn bạn đi đâu. Bạn mất kiên nhẫn và bỏ đọc.

Unity tạo niềm tin. Khi mọi thứ nhất quán - mục đích, giọng điệu, thì, đại từ - người đọc tin rằng bạn biết mình đang làm gì. Họ theo bạn đến cuối.

Và đó chính là điều Zinsser dạy suốt cuốn "On Writing Well": Viết lách không phải về từ ngữ cao siêu hay kỹ thuật phức tạp. Đó là về sự rõ ràng, đơn giản, chân thực, và nhất quán.

Khi bạn có đủ 4 yếu tố này, bạn không cần gì khác. Bài viết của bạn sẽ tự mạnh.

---

Bài 8- trong series phân tích "On Writing Well". Cảm ơn bạn đã series. Giờ thì... đi viết thôi!