Vùng Xám 25-35 Tuổi, Và Con Đường Đi Qua
- Trang Nguyễn
- 30 thg 12, 2025
- 7 phút đọc
Sâu hơn việc "Em không biết mình nên học gì", "Em thấy công việc lặp đi lặp lại", "Em muốn chuyển hướng nhưng không biết đi đâu" – là một câu hỏi ngầm: Em không biết em là ai.
Tôi viết bài này với góc nhìn của một người phụ nữ, đơn giản bởi vì, tôi có nhiều kinh nghiệm sống nhất ở vị thế này, chứ không phải vì tôi nghĩ làm đàn ông sẽ dễ dàng hơn.
Trong năm vừa qua, tôi đã có khoảng 60 giờ trò chuyện 1-1 với những người muốn chia sẻ về định hướng nghề nghiệp, vấn đề chuyên môn về viết và content, cũng như những trăn trở tâm lý trong công việc. Đa phần là phụ nữ, ở độ tuổi 25-35.
Và tôi nhận ra một mẫu số chung. Sâu hơn các vấn đề họ đang chia sẻ: "Em không biết mình nên học gì", "Em thấy công việc lặp đi lặp lại", "Em muốn chuyển hướng nhưng không biết đi đâu" – là một câu hỏi ngầm: Em không biết em là ai.
Không phải "Tôi nên làm gì". Mà là: Nếu bỏ đi cái job title, bỏ đi cái công ty, bỏ đi những thứ người khác kỳ vọng, tôi thực sự là ai?
Và tôi nghĩ mình hiểu điều này, cái cảm giác bản thân đang đứng trước những luồng hải lưu.
Khi mọi thứ cùng đến
Nếu bạn là phụ nữ 25-35 tuổi (có lẽ sẽ xê xích vài tuổi, bởi mỗi người có tuổi xã hội khác nhau), bạn đang đứng ở điểm mà:
Về sự nghiệp:
Đủ kinh nghiệm để được xem trọng, nhưng chưa đủ quyền lực để định hướng.
Đủ trưởng thành để nhìn rõ tương lai – nhưng cảm thấy mình hơi lớn tuổi để thay đổi
Đủ thành công để thoải mái – nhưng chưa đủ đột phá để tự do
Thường ở vị trí "middle management" – làm nhiều, quyết định ít
Về cuộc sống:
Nếu chưa có con: đồng hồ sinh học đang tích tắc (có nên dừng lại để sinh con trước 30?)
Nếu có con nhỏ: đang ở giai đoạn mà làm mẹ mới thực sự có ý nghĩa fulltime.
Cha mẹ bắt đầu già: sắp phải (hoặc đang) chăm sóc họ
Kỳ vọng từ mọi phía: "Tuổi này phải ổn định rồi"
Về bản thân:
Đủ nhìn ra mình muốn gì, nhưng không còn năng lượng và mơ mộng.
Đủ biết mình cần học gì nhưng không có thời gian như lúc chưa có gia đình
Đủ hiểu giá trị bản thân nhưng tự cản mình "làm liều"
Và khi tất cả những thứ này xảy ra cùng lúc - ta thấy chới với. Không phải là ta đã bí cửa, nhưng ta có quá nhiều thứ để mất, quá nhiều điều cần nghĩ, và quá nhiều nỗi sợ mơ hồ. Cùng với quá ít thời gian.
À chưa hết, ta còn gặp phải các cơn áp lực.
4 Áp lực đồng thời
Áp Lực 1: AI, nhân sự trẻ hơn và cảm giác bị dí sau lưng
Ở giai đoạn "nhân sự giàu kinh nghiệm", "quản lý tầm trung", chúng ta thường tự tin với khả năng thực thi: làm tốt, làm nhanh, làm đúng deadline.
Những kỹ năng ta có thể tự hào như làm content, làm excel, làm file thuyết trình, làm traffic, dịch thuật... giờ bỗng trở thành câu hỏi chí mạng: AI cũng làm được, khi nào nó thay mình.
Cảm giác của những khoảng cách không an toàn:
Giới trẻ: Lớn lên với công nghệ, và giờ là AI. Học tool mới là bản năng. Có thời gian thử nghiệm, sai cũng được. Bỗng ta nhìn các bạn 2007 như nhìn những... đối thủ.
Và những anh chị lớn tuổi thì: Đã ở vị trí giám đốc, tài chính ổn định. Có thể dùng tiền để mua thời gian, và mua tri thức tinh tuyển nên họ càng đi nhanh hơn mình.
Ta thấy mình bị kẹt lại một chút, biết phải học, cần tự học, nhưng không đủ thời gian - và khá tiếc tiền.
Áp Lực 2: Vai trò người chăm sóc
Tại sao không có thời gian?
Vì về nhà 6-7h tối, còn phải: nấu cơm, chăm con, dọn nhà, chuẩn bị đồ cho ngày mai, trả lời tin nhắn gia đình, kiểm tra bài con...
9h tối ngồi xuống laptop, mở "ChatGPT tutorial", đọc được 10 phút thì mắt đã mờ.
Và điều tồi tệ nhất: Skill gap này chỉ càng ngày càng lớn. Càng không học, càng tụt lại. Càng tụt lại, càng sợ. Càng sợ, càng không dám thử. Vòng lặp.
Và đây mới chỉ là với những người có con. Nếu bạn còn phải chăm sóc cha mẹ già – sandwich generation – bạn bị kẹp giữa hai thế hệ: vừa chăm con, vừa chăm bố mẹ.
Một số bạn còn vướng Mental load - gánh nặng tinh thần. Không chỉ là làm việc nhà. Mà là phải quản lý việc nhà. Nhớ lịch tiêm phòng cho con. Nhớ sinh nhật họ hàng. Nhớ hẹn bác sĩ cho bố mẹ. Nhớ hết sữa. Nhớ đóng tiền học phí.
Một bạn nói "em như người đốc công của gia đình, cái gì cũng phải réo lên mới có người làm". Và chỉ cần chồng hỏi "em ơi cái quần để đâu" là đủ để em phát rồ.
Thời gian, tiền không dư giả. Nhưng năng lượng mới là thứ cạn kiệt. Không đủ sức để nghĩ thêm.
Áp Lực 3: Kỳ vọng
"Tuổi này phải ổn định rồi."
Một câu chắc ai cũng nghe nát nước đến mức có thể tự chạy script trong đầu.
Nghỉ việc? Không chín chắn! Chuyển nghề? Thiếu suy nghĩ! Học thêm? Giỏi thế, thế khi nào mua nhà?
Mấy chuyện này không bàn sâu, vì mỗi nhà mỗi cảnh. Nhưng sẽ có một số bạn còn thêm áp lực gia đình.
Không phải người nhà của bạn không cho bạn phát triển, nhưng có những tình huống, dù chỉ trong đối thoại, vẫn làm chúng ta có cảm giác như mình đang ích kỷ, đang vô trách nhiệm.
Và bạn cảm thấy tội lỗi, nên bạn chấp nhận sự ổn định. Nhưng sâu thẳm bên trong, bạn vẫn tiếp tục dằn xé.
Áp lực 4: Tôi cần tìm ra tôi, nhưng tôi là ai?
Con ngoan
Mẹ tốt
Vợ đảm
Nhân viên giỏi
Phụ nữ độc lập, mạnh mẽ, hiện đại?
Trong tất cả những cái "tôi phải là", tôi thực sự muốn là ai? "Tôi muốn gì?" vs "Tôi nên muốn gì?"
Đâu là ước mơ của mình, đâu là kỳ vọng người khác đặt lên mình?
Và khi áp lực từ nhiều phía bao vây, điều tốt nhất ta làm là đông cứng. Chỉ cần ở yên đó, ta sẽ không phải thay đổi những thứ vốn đã ở yên, như:
Trụ cột tài chính / đóng góp vào thu nhập của gia đình. "Em không tìm thấy ý nghĩa, nhưng em có giấy nợ ngân hàng".
Chi phí chìm: Bạn cảm thấy ở tuổi 30 với 8 năm kinh nghiệm làm việc, bạn đã đầu tư quá nhiều vào vị trí này. Bạn nghĩ, nếu bứt ra, thì mình sẽ lãng phí thời gian.
Và, một điều đặc trưng của phụ nữ: cảm thấy mình không đủ giỏi. (hội chứng kẻ mạo danh). Đôi lúc, tôi cảm thấy những gì mình có được là do may mắn (dù tôi đã làm việc rất nhiều), và nếu thay đổi, mọi người sẽ nhận ra tôi chỉ là kẻ giả vờ giỏi.
Con đường để thoát khỏi vùng xám (mà không phải nghỉ việc)
Con Đường 1: Side Project Strategy (1-2h/ngày)
Không phải ai cũng có 3-4h mỗi tối. Nhưng hầu hết ai cũng có 1h. Hoặc 30 phút.
1h/ngày = 7h/tuần = 30h/tháng = 360h/năm. Kịp để:
Học một skill mới đến mức xài được
Xây một cái portfolio nho nhỏ / hoặc, một cái thương hiệu cá nhân vừa đủ xài
Làm một side project
Viết 50-100 bài blog hoặc xây một cái kênh nội dung video
Con Đường 2: Upskill Có Chiến Lược
Audit skillset hiện tại
Xác định vị trí bạn muốn trong 3-5 năm
List ra skill gap giữa "hiện tại" và "muốn đến"
Chọn 1-2 skill quan trọng nhất
Học và xài ngay vào công việc hiện tại
Con Đường 3: Chuẩn bị trước sự hỗ trợ
Chúng ta thường để mình rơi vào thế cố gồng lên, đến khi gồng hết nổi, kiệt quệ, thì buông cái đùng. Kiểu như "em quyết tâm nghỉ việc dù em đang thiếu tiền, vì em không chịu đựng được công ty thêm chút nào".
Đừng để hoàn cảnh đó xảy ra. Chuẩn bị trước bộ đồ cứu hộ cho mình đã.
Hãy chia sẻ với gia đình về plan của bạn, để mọi người chuẩn bị trước tinh thần.
Có tối thiểu 6 tháng tiền sinh hoạt thực ra là chưa đủ. Sống ở chế độ sinh hoạt cơ bản thực ra cũng áp lực lắm, từ kinh nghiệm cá nhân của tôi thì hãy + thêm các chi phí khẩn cấp, và chi phí đầu tư cho học tập/khởi nghiệp bước đầu.
Ở trong một cộng đồng nào đấy để được hỗ trợ về thông tin, kiến thức và tinh thần.
Nếu có thể, hãy có một mentor.
Khi có hệ thống hỗ trợ, bạn sẽ không còn chơi vơi trong những quyết định nữa, và nhờ vậy sáng suốt hơn.
Tóm lại thì, sau những đợt thăng trầm - tôi nhìn nhận cái cảm giác bồn chồn bất an và đôi lúc tưởng như mình cùng đường ấy, nó như thể một "chú dế lương tâm".
Nó gáy lên, để ta biết mình vẫn còn những khao khát, vẫn còn muốn thay đổi, và kỳ vọng nhiều ở chính mình.
Và bài học của sự loay hoay để vượt qua khỏi tình thế chẳng đen chẳng trắng ấy, có thể là bài học quý giá nhất đời.
Bình luận